Khi gọi đồ uống whisky tại quầy bar, bạn có thể chọn hương vị mình yêu thích, cho dù đó là cocktail táo quế ấm áp, một ly Whisky Sour hay có thể là thứ gì đó ngắn gọn và mạnh mẽ hơn. Tuy nhiên, với việc nếm whisky, đó là việc để whisky tự bộc lộ chính nó với bạn. Và đó là cả một nghệ thuật.
Trong năm kể từ khi chúng tôi bắt đầu chưng cất whisky, chúng tôi đã nếm không ít dram, vì vậy chúng tôi dám nói rằng mình biết cách nếm whisky. Đó là lý do tại sao chúng tôi tạo ra hướng dẫn nếm whisky này để giải mã quy trình nếm và giúp bạn cảm nhận được trọn vẹn nhất hương vị và mùi thơm đang chờ được giải phóng trong dram rượu đã tạo nên tất cả.
HOW TO TASTE WHISKY
Việc nếm whisky rất khác so với việc uống whisky, và điều quan trọng là phải ghi nhớ điều này khi thực hiện một buổi nếm thử whisky. Khác với khi nhâm nhi một ly Old Fashioned vào một buổi tối lạnh hay làm mát với một ly tiki cocktail trong suốt mùa hè, nếm whisky là về việc trân trọng những sắc thái của các loại whisky khác nhau theo đúng bản chất của chúng. Không có rượu nền khác, không có đồ pha, không có đồ trang trí.
Ý tưởng là dành thời gian và thưởng thức trọn vẹn mọi khía cạnh mà rượu mạnh mang lại. Đó phải là một trải nghiệm sử dụng tất cả các giác quan. Ngay cả trước khi whisky chạm vào môi bạn, hãy chú ý đến âm thanh của dòng rượu khi rót và cảm giác của ly trong tay bạn.
Bạn có thể đã được dạy rằng các phần khác nhau của lưỡi phát hiện các vị khác nhau, nhưng các nhà khoa học hiện tin rằng đây cũng là một huyền thoại về vị giác. Hàng ngàn nụ vị giác trên lưỡi gửi tín hiệu đến não, và não lần lượt giải thích chúng thành những hương vị mà chúng ta nếm. Vì vậy, về mặt kỹ thuật, chính bộ não của chúng ta, chứ không phải lưỡi, là nơi cảm nhận được những gì chúng ta đang uống.
Vị giác rất chủ quan nên ý kiến luôn luôn khác nhau. Bất kỳ ai thực hiện trải nghiệm nếm whisky nên nói cho bạn biết suy nghĩ của họ để bạn có một hướng dẫn, nhưng sự diễn giải đương nhiên sẽ khác nhau ở mỗi người.
“Một trong những điều hay nhất tôi từng đọc là ‘việc ngửi và nếm là ý kiến chủ quan về một vấn đề khách quan.” — ALAN WINCHESTER, BẬC THẦY CHƯNG CẤT CỦA THE GLENLIVET
WHISKY TASTING NOTES
- Vị Mạch Nha (Malty): Malt là một hương vị nền tảng của whisky, đến từ lúa mạch nha được sử dụng trong quy trình sản xuất whisky.
- Vị Kem Béo (Creamy): Scotch nổi tiếng với cảm giác trong miệng (mouthfeel) êm mượt và béo ngậy.
- Vị Gỗ (Woody): Thùng gỗ ủ whisky đóng góp vào hương vị của whisky. Thường được làm từ gỗ sồi, chúng thêm vào các nốt hương gỗ thường bao gồm vani và gia vị.
- Vị Ngọt (Sweet): Hầu hết các loại whisky đều có vị ngọt tự nhiên, cho dù đó là chút mật ong, trái cây hay caramel.
- Vị Trái Cây (Fruity): Scotch có thể thể hiện một loạt hương vị trái cây, bao gồm cam quýt (chanh, cam, bưởi), nhiệt đới (chuối, dứa, xoài), táo, quả mọng và trái cây khô như nho khô.
- Vị Khói/Than Bùn (Smoky/Peaty): Một số vùng whisky mang lại chất rượu vị khói, đặc biệt là ở Islay, nơi than bùn (peat) được sử dụng để sấy khô lúa mạch. Điều này có thể tạo ra các nốt hương khói gỗ, lửa trại và hương vị đất, đậm đà.
- Vị Cay Nồng (Spicy): Scotch có thể thể hiện một loạt gia vị, bao gồm tiêu đen, quế, gừng và cam thảo.
- Vị Hoa Cỏ (Floral): Một số loại whisky có các nốt hương hoa tinh tế.
BEFORE YOU GET STARTED
Để có thể thực hiện một buổi nếm whisky thành công, trước tiên bạn cần chuẩn bị đầy đủ dụng cụ.
Hiển nhiên, bạn sẽ cần whisky, và việc chọn lựa các loại whisky khác nhau cũng là một phần thú vị. Ví dụ, bạn có thể chọn dựa trên vị trí địa lý, đảm bảo có một chai từ mỗi quốc gia sản xuất whisky nổi tiếng nhất. Hoặc bạn có thể trung thành với một nhà máy chưng cất, như The Glenlivet, và chọn nhiều chai từ bộ sưu tập của họ. Bạn thậm chí có thể tìm cách đưa vào những chai whisky được đóng chai ở nhiều độ tuổi khác nhau, chẳng hạn như single malt 12 năm tuổi, scotch whisky 21 năm tuổi và scotch ủ 30 năm của chúng tôi.
Bạn cũng sẽ cần ly whisky phù hợp. Ở đây có một chút sở thích cá nhân. Nhiều master blender và người sành whisky thích sử dụng ly Glencairn, loại ly được thiết kế đặc biệt để nâng cao trải nghiệm nếm whisky và được Hiệp hội Scotch Whisky chứng nhận. Tuy nhiên, một số người đam mê lại thích dùng ly rocks đơn giản vì vành rộng cho phép hơi cồn bay hơi để mùi thơm có thể nổi bật hơn.
Hãy đảm bảo bạn cũng có sẵn bút và giấy để có thể ghi lại những ghi chú cá nhân. Bạn có thể so sánh chúng với những người tham gia khác và chúng sẽ hữu ích khi bạn muốn mua một chai trong tương lai.
Giờ đây bạn đã có mọi thứ cần thiết, đã đến lúc bắt tay vào việc.
THE LOOK
Điều đầu tiên và quan trọng nhất – hãy nhìn vào dram whisky của bạn.
Bạn có thể biết rất nhiều điều về whisky trong ly chỉ từ vẻ ngoài của nó, bởi vì màu sắc của single malt whisky bị ảnh hưởng nặng nề bởi quá trình ủ trưởng thành. Để đánh giá màu sắc của whisky, bạn chỉ cần đưa ly lên trước một phông nền trung tính và quan sát kỹ. Bằng cách tham khảo biểu đồ màu bên dưới, bạn sẽ có thể so khớp whisky của bạn với một trong các sắc thái có trên đó.
THE NOSE
Sau khi đã quan sát kỹ lưỡng, giờ là lúc ngửi hương ly whisky của bạn.
Việc ngửi (nosing) whisky không chỉ là hình thức—nó quan trọng sống còn đối với trải nghiệm nếm. Các chuyên gia của chúng tôi cho biết gần cảm giác vị giác của chúng ta đến từ khứu giác, với mũi người có khả năng nhận biết lên đến mùi và phát hiện các mùi thơm đã được pha loãng đến một phần trong một triệu.
Vì vậy, để tận dụng tối đa những công cụ tinh tế đó, bạn nên luôn ngửi whisky nhiều hơn một lần. Lần hít vào đầu tiên thường sẽ là cảm giác cồn mạnh, trong khi lần thứ hai sẽ bắt đầu tiết lộ các đặc tính khác nhau của whisky. Khi bó hương (bouquet) mở ra, bạn sẽ trải nghiệm một hành trình hương thơm trọn vẹn: vị trái cây, hương hoa, cay nồng, vị gỗ, kem béo, ngọt ngào… Thêm một chút nước vào dram thực sự có thể hỗ trợ quá trình này.
THE PALATE
Hãy nhấp một ngụm whisky, lưu giữ hương vị trong khoang miệng, sau đó nhẹ nhàng nuốt xuống thật chậm rãi.
Đầu tiên, bạn sẽ nhận thấy cảm giác của rượu trong miệng – đây chính là ‘cảm giác trong miệng’ . Bạn sẽ cảm nhận được độ nhớt, vị gắt (pungency) và độ êm mượt của chất lỏng. Ở giai đoạn này, whisky thường được mô tả bằng các thuật ngữ như sạch (clean), sắc nét (crisp), đậm đà (rich), béo ngậy (creamy) hoặc mượt như lụa (silky).
Vị gắt thường rõ rệt ở những loại rượu mạnh rất mạnh, chúng có thể làm cay mũi và lưỡi bạn. Một khi bạn đã nếm whisky, bạn sẽ khám phá ra những mùi hương mới ngoài những mùi bạn đã nhận diện khi ngửi .
Tại thời điểm này, bạn cũng sẽ cảm nhận được vô số hương vị của whisky. Chúng có thể được phân loại chung là vị hạt, ngọt, cay, trái cây hoặc khói, nhưng những hương vị cụ thể hơn cũng sẽ xuất hiện, chẳng hạn như mật ong, táo toffee, cam, quế, hạt phỉ và nho khô. Để có hướng dẫn, vui lòng xem các nốt hương nếm cho từng dòng rượu của chúng tôi.
THE FINISH
Tại nhà máy chưng cất, chúng tôi thường nhắc đến ‘hậu vị’ của whisky.
Đây đơn giản là khoảng thời gian hương vị còn lưu lại trong miệng bạn sau khi nuốt whisky. Với những loại whisky lâu năm, điều này có thể kéo dài rất lâu – thậm chí hàng giờ.
Tùy thuộc vào dòng rượu , hậu vị có thể được mô tả là ấm áp, sạch , sắc nét hoặc khô . Các hương vị mới cũng có thể xuất hiện ở giai đoạn này, chẳng hạn như vani, cam thảo, sô-cô-la hoặc gừng.
THE WATER
Việc thêm nước vào một dram có thể giúp giải phóng hương thơm, nhưng mỗi người sẽ có phản ứng khác nhau với lượng nước khác nhau.
Có một lý do khoa học cho việc này: việc thêm nước làm giảm độ hòa tan của một số hợp chất chuỗi dài, chẳng hạn như este. Một số người uống có thể chỉ cần thêm vài giọt, trong khi những người khác sẽ cần một chút nước đáng kể.
Tác dụng của việc thêm nước tương tự như khi bạn đi dạo ở vùng quê sau một cơn mưa rào: mùi hương thơm ngát, và bạn có thể cảm nhận được mùi của hoa. Nước hòa trộn với whisky và có một phản ứng tỏa nhiệt nhẹ. Điều này làm giảm nồng độ cồn, vì vậy thay vì hơi cồn làm cay mũi bạn, bạn sẽ cảm nhận được các hương vị trái cây và hương hoa./
Khám phá phong cách thưởng thức whisky của riêng bạn với các công thức cocktail whisky của chúng tôi, bao gồm tuyển chọn các cocktail dễ làm tại nhà và đồ uống whisky thành phần.